عبد الحسين خان ملك المؤرخين ( لسان السلطنه )
727
مرآت الوقايع مظفرى ( فارسى )
در اغلبى از دول خارجه اروپا از طرف دولت ايران سمت وزارت مختارى داشته و بسيار مرد صحيح درست و عالم به فنون خارجه است ، لكن قدرى كودن مىباشد و دو سال قبل هم حكومت كرمان داشته به وزارت علوم و معارف برقرار شد . ايران در ماه شوال ، رياست ايل و سوارهء قزوين از ناصر السلطان گرفته و به سيف السلطان قجر داده شد . طهران سعيد السلطنه وزير نظميه در شوال اعلانى منتشر كرده كه مردمان بىكار كه از ديگر بلاد به اين شهر آمدهاند و گدايى مىنمايند ، به وطن خود مراجعت نمايند و الا آنها را به حبس انداخته جريمه مىنمايم . لكن احدى گوش به حرف او نمىدهد و كثرت گداى طهران به حدى رسيده كه كسى از ترس آنها از خانه بيرون نمىرود . هرگاه پول به ايشان شخص [ ندهد ] فحش به او مىدهند و رسوايش مىسازند . اتازونى در ماه رمضان 1322 ، « مستر روزولت » « 1 » مجددا به رياست جمهورى اتازونى برقرار شد .
--> - عبد العظيم خان قريب - كه خدايش بيامرزد - مىگفت كه وى در سمت وزير علوم و معارف كه به مدارس سركشى مىكرد روزى به كلاس درس من وارد شد و پرسيد چه تدريس مىكنيد . من گفتم دستور زبان فارسى گفت مگر زبان فارسى هم دستور دارد . توضيح دادم كه هر زبانى قواعدى دارد . در عربى بدين قواعد صرف و نحو مىگويند و در فرانسه گرامر و در فارسى ما دستور زبان گفتهايم . پس از اين توضيحات باز پرسيد كه شاگردان از اين درس چه بهره مىگيرند . توضيح دادم كه تجزيه و تركيب جملات فارسى را ياد گرفتهاند و به شعر يا نثر هر جملهاى در زبان فارسى را تجزيه و تركيب مىكنند . پس از استعجاب فراوان ، من باب امتحان ، يكى از شاگردان را به پاى تخته سياه خواند كه جملهاى بگويد و آن شاگرد تجزيه و تركيب كند . جناب وزير بعد از آن همه توضيحات درباره زبان فارسى و دستور و تجزيه و تركيب جملات فارسى ، باز بدان شاگرد گفت اين جمله را كه مىگويم بنويس و تجزيه و تركيب كن : طلب العلم فريضة على كل مسلم . ( 1 ) . ( 1919 - 1858 ) Theodore Rooswelt